Amerika'da hayat sigortası: doğru tür, doğru tutar

Yaşa, sağlığa, sigara kullanımına, tutara ve süreye göre değişir; sağlıklı bir otuzlu yaş yetişkin için 20 yıllık term life, aynı tutardaki whole life'ın küçük bir kesridir. Kesin rakam ancak birkaç şirketten teklifle çıkar ve aynı sağlık profili şirketten şirkete farklı fiyatlanır; karşılaştırmanın bütün anlamı budur. Bekledikçe her yıl biraz daha pahalanır, bu yüzden erken ve yeterli almak en ucuz yoldur.

Çoğu kişi için term life: 20 ya da 30 yıllık poliçe, ailenin mali olarak açıkta olduğu yılları kalıcı sigortanın çok altında bir maliyetle kapatır. Whole ya da universal life, kalıcı ihtiyaçlar için mantıklıdır: ömür boyu engelli bir bakmakla yükümlü olunan kişi, miras planlaması, işletme devri ya da garantili cenaze fonu. Biri size kalıcı hayat sigortasını 'birikim' olarak öneriyorsa, aynı paranın başka yerde ne yapacağını önce sorun.

IUL (indexed universal life), nakit değerine faizi bir borsa endeksinin (örneğin S&P 500) performansına göre veren bir universal life poliçesidir; paranız borsaya yatırılmaz. Endeks yükselince kazancın yalnızca bir kısmı, bir tavana (cap) kadar yansır; düştüğünde genellikle bir taban (çoğunlukla sıfır) vardır. Ama poliçe masrafları ve sigorta maliyeti her ay kesilmeye devam eder ve tavan ile katılım oranları çoğu zaman garantili değildir. Size gösterilen tablo (illustration) bir varsayımdır, söz değildir: New York Finansal Hizmetler Dairesi (DFS), birçok universal life sahibinin varsayılan getiriler gerçekleşmeyince ek prim ödemek zorunda kaldığını ya da poliçesinin düştüğünü belirtir. Önce aynı ihtiyacı term life'ın ne kadara karşıladığına bakarım; IUL'yi ancak kalıcı bir ihtiyaç varsa, garantili ve garantisiz değerleri yan yana göstererek, Reg 187'ye göre öneririm.

Çoğu kişi için sabit tutarlı (level) term poliçe. Mortgage protection poliçelerinin çoğu azalan term'dür (decreasing term); DFS bunu, teminat tutarının süre boyunca ev kredisi bakiyesini izleyerek küçüldüğü sigorta olarak tanımlar. En az kredi tutarında ve kredi süresi kadar alınan sabit tutarlı bir term poliçe tam teminatını korur ve parayı ailenize öder; aile, krediyi kapatmaya ya da parayı başka yerde kullanmaya kendisi karar verir. Bankanın mortgage protection teklifini almadan önce, aynı yıllar için bir term teklifiyle karşılaştırın.

Hanenizin kaybedeceği yıllık geliri, kaç yıl yerine konması gerektiğiyle çarpın; ev kredisini, diğer borçları ve karşılamak istediğiniz eğitimi ekleyin; birikimleri ve mevcut sigortayı çıkarın. Çalışan bir ebeveyn için bu çoğunlukla yıllık gelirin 10–15 katına denk gelir. On beş dakikalık bir hesaptır ve teklif almadan önce yaparım.

Green card sahipleri evet, vatandaşla aynı şartlarda. H-1B, L-1, E-2 gibi çalışma vizeleriyle bulunanlara çoğu şirket poliçe verir; bazıları belirli bir süredir Amerika'da yaşamayı ya da vizenin kalan süresini sorar, şirket seçimi bu yüzden önemlidir. Öğrenci vizesi ve turist vizesiyle bulunanlar için seçenek azdır. Sosyal Güvenlik numarası ya da ITIN ve Amerikan adresi genellikle gerekir.

Olmaz. Lehtar (beneficiary) Amerika'da yaşamak ya da vatandaş olmak zorunda değildir; Türkiye'deki anne-baba, eş ya da çocuk lehtar olabilir. Ödeme dolar olarak yapılır ve Amerika'da lehtarın gelir vergisine tabi değildir. Dikkat edilecekler: lehtarın adının pasaporttaki gibi yazılması, birincil ve yedek lehtar belirlenmesi, ve Türkiye'deki vergi ve veraset kurallarının ayrıca sorulması (bu sitenin kapsamı dışındadır).

Genellikle gelir vergisine tabi değildir. IRS'e göre, sigortalının ölümü nedeniyle lehtar olarak aldığınız hayat sigortası ödemesi genel olarak brüt gelire dahil edilmez, yani beyan etmezsiniz. Ölüm tazminatının üstüne size ödenen faiz ise (örneğin şirket parayı bir süre tutar ya da taksitle öderse) faiz geliri olarak vergilendirilir. Veraset vergisi, eyalet kuralları ve lehtar Türkiye'deyse oradaki vergi soruları ayrıdır ve bir mali müşavire sorulmalıdır.

Birkaç tane; Sigorta Kanunu (Insurance Law) §3203, New York'ta teslim edilen her bireysel hayat poliçesinde bunları zorunlu tutar. Geciken prim için 31 günlük ek ödeme süresi (grace period) vardır (primi esnek poliçelerde 61 gün, nakit değerin yetmediği andan itibaren) ve bu süre boyunca teminat tamamen yürürlükte kalır; yeni bir poliçeyi primlerin iadesiyle geri vermek için 10 ila 30 günlük bir inceleme süreniz (free look) olur; ve düzenlendiği tarihten itibaren iki yıl yürürlükte kalmış bir poliçeye, prim ödenmemesi dışında itiraz edilemez. Prim ödenmediği için düşen bir poliçe, sigortalanabilir olduğunuzu kanıtlar ve gecikmiş primleri yılda en fazla %6 faizle öderseniz temerrüt tarihinden itibaren üç yıl içinde yeniden yürürlüğe konabilir; nakit değer tükenmişse ya da uzatılmış term sigortanın süresi dolmuşsa bu mümkün değildir. Bir ölüm tazminatı dava açılmadan ödendiğinde §3214, ölüm tarihinden itibaren, şirketin kendisinde bırakılan tazminatlara ödediği oranda faiz ekler.

Evet, 65 yaşından sonra da alabilirsiniz: sağlığınız uygunsa tam değerlendirmeli term ve kalıcı poliçeler ileri yaşlarda da vardır ve her dolar için en fazla teminatı onlar verir. Cenaze masrafı sigortası, cenaze ve son faturaları karşılamak için alınan küçük tutarlı bir whole life poliçesidir. New York Finansal Hizmetler Dairesi (DFS), kademeli ölüm tazminatlı (graded death benefit) yaşlı hayat planlarının çok az ya da hiç sağlık değerlendirmesi olmadan verildiğini anlatır; bu yüzden ilk yıllarda yalnızca ödenen primleri iade edebilir ya da azaltılmış tazminat ödeyebilir ve sağlığı uygun biri için tam değerlendirmeli poliçeden genellikle pahalıdır. Önce tam değerlendirmeli poliçeyi deneyin; sağlık buna izin vermezse kademeli ya da garantili (guaranteed issue) poliçeye geçin.

İkisi farklı işler görür ve birbirinin yerine geçmek zorunda değildir. Cami, dernek ya da toplum cenaze ve nakil fonları üyelerine cenazede ve memlekete nakilde destek olur; neyi, hangi üyelik şartıyla ve hangi bekleme süresinden sonra karşıladığını fonun kendi kuralları belirler, bu yüzden üyeyseniz o kuralları yazılı olarak okuyun. Final expense ise lisanslı bir sigorta şirketinin düzenlediği küçük tutarlı bir hayat sigortası poliçesidir: tazminatı seçtiğiniz lehtara para olarak öder ve aile parayı cenazeye, nakle ya da kalan faturalara kendisi ayırır. Fon üyeliğiniz varsa, final expense poliçesini fonun karşılamadığı kısmı ve ailenin ilk haftalardaki masraflarını kapatacak tutarda düşünmek mantıklı bir başlangıçtır.

Tam değerlendirmeli poliçelerde tıbbi kayıtlar, soru formu ve çoğunlukla evde yapılan kısa bir muayene (kan, idrar, tansiyon) vardır ve sağlıklı başvuranlara en iyi fiyatı verir. Birçok şirket 60 yaş altı sağlıklı kişilere orta tutarlarda muayenesiz hızlandırılmış değerlendirme sunar. Hiç soru sormayan 'guaranteed issue' poliçeler her dolar teminat için daha pahalıdır; başka türlü poliçe alamayanlar içindir.

Genellikle yetmez. Grup hayat sigortası çoğunlukla maaşın bir ya da iki katıdır, işten ayrılınca biter ve bireysel poliçeye dönüştürmek pahalıdır. Onu, sahibi ve kontrolü sizde olan bireysel bir poliçenin üstüne ek olarak görün.

New York Finansal Hizmetler Dairesi'nin 2020'den beri hayat sigortasında geçerli kuralı: acente ve brokerlar, kendi komisyonlarına bakmadan, yalnızca müşterinin mali durumu ve ihtiyacına göre onun çıkarına olan poliçeyi önermek zorundadır. Çoğu eyaletten yüksek bir standarttır; ben lisanslı olduğum her eyalette bu standarda göre çalışırım.