Ev, kiracı ve kat mülkiyeti sigortası
Bir ev poliçesinin işe yarayıp yaramadığı, hasar gününde anlaşılır. Poliçelerde sık gözden kaçan eksikleri ve Capital Region'daki eski evlere özgü konuları Türkçe anlatıyorum.
Ev sigortası neyi kapsar?
- Bina (dwelling) — evin kendisi ve bağlı yapılar.
- Diğer yapılar — garaj, çit, kulübe.
- Eşya (contents) — mobilya, elektronik, giyim; mücevher ve değerli eşyalar için alt limitler vardır, ayrıca listelenmesi gerekir.
- Kullanım kaybı — ev oturulamaz hale gelirse otel veya kiralık konut masrafı.
- Kişisel sorumluluk — evinizde biri yaralanırsa veya köpeğiniz birini ısırırsa.
- Ekler — kanalizasyon geri tepmesi, değerli eşya listesi, kimlik hırsızlığı, ekipman arızası.
Her poliçede kontrol ettiklerim
| Konu | Neden önemli |
|---|---|
| Yeniden yapım maliyeti (replacement cost) | Amortisman düşülmüş değer (ACV) ödeyen poliçeler hasarda hayal kırıklığı yaratır |
| Bina limiti güncel mi? | 2019'da belirlenmiş bir limit bugünkü inşaat maliyetinin çok altında kalabilir |
| Kanalizasyon / sump geri tepmesi | Standart poliçede yok; Capital Region'da bodrum su basması sık görülür |
| Değerli eşya listesi | Mücevher, saat ve sanat eseri için standart poliçede düşük bir alt limit vardır (tutarı poliçede yazar); değerli parçalar ayrıca listelenir |
| Muafiyet (deductible) | Yüksek muafiyet primi düşürür; ödeyebileceğiniz bir tutar olmalı |
| Sorumluluk limiti | Ev, birikim, havuz ya da köpek varsa yüksek bir limit ve üstüne şemsiye poliçe; tutarı birlikte belirleriz |
Donan borular ve buz barajları
Donan boru hasarı, evde ısıtmayı sürdürdüyseniz kapsanır; boş bırakılan evlerde ısıtma planı ve boş konut (vacancy) ek teminatı gerekir. Çatıda oluşan buz barajlarının (ice dam) içeri sızdırdığı su genellikle kapsanır ama çatının yaşı ve durumu hem primi hem kabul edilip edilmeyeceğinizi etkiler.
Farklı durumlar
- Kat mülkiyeti (condo) — sitenin ana poliçesinin size bıraktığı kısımlara ("duvarlardan içerisi") göre ayarlanmış HO-6 poliçesi.
- Kiracı — eşya + sorumluluk + kullanım kaybı; ucuz ve çoğu kira sözleşmesinde şart.
- Kiraya verilen mülk — dwelling fire poliçesi + kira kaybı.
- İki-üç daireli evler — bir dairede oturup diğerlerini kiralıyorsanız buna uygun özel form.
- Kısa süreli kiralama — Airbnb ya da yarış sezonu için kiraya verilen ev: ev paylaşımı eki ya da buna uygun bir poliçe gerekir.
- Boş ya da mevsimlik ev — 60 ardışık günden fazla boş kalan ev ya da kışın kapanan kamp evi için boş konut izni ya da mevsimlik konut poliçesi.
- Prefabrik / mobil ev — standart ev formu değil, mobil ev poliçesi.
Bu sayfa New York kurallarını anlatır; eviniz başka bir eyaletteyse, Türkçe genel bilgi için TürkSigortacı'nın ev sigortası sayfasına bakabilirsiniz.
Mortgage ile ev alırken ev sigortası: binder ve escrow
Krediyle ev alıyorsanız ev sigortası kapanış (closing) gününden önce hazır olmalıdır. Tüketici Finansal Koruma Bürosu'na (CFPB) göre kredi verenin krediyi ödemesi için ev sigortanızın olduğunu belgelemeniz gerekir. Sırası şöyle işler:
- Kapanıştan önce: binder. Poliçe henüz düzenlenmeden sigorta şirketinin verdiği geçici teminat belgesine binder denir. Kredi veren kapanışta genellikle binder'ı ya da poliçenin özet sayfasını (declarations page) ve ilk yılın priminin ödendiğini görmek ister; belgede kredi verenin adı ipotek alacaklısı (mortgagee) olarak yazılı olmalıdır. Kapanış tarihi belli olur olmaz teklife başlayın: eski bir evde çatı, elektrik ya da tesisat soruları çıkarsa zamana ihtiyaç olur.
- Escrow. Kredinizde escrow hesabı varsa, aylık ödemenizin sigorta kısmını kredi veren bu hesapta tutar ve prim zamanı geldiğinde şirkete oradan öder. Kapanışta ilk yılın primini peşin ödemek ve escrow hesabına bir başlangıç tutarı yatırmak yaygındır (CFPB). Escrow'a neyin dahil olduğunu kredi verene sorun.
- Sigortayı düşürmeyin. Poliçeniz iptal olur ya da yenilenmezse kredi veren önceden bildirimde bulunarak kendi seçtiği sigortayı alıp size fatura edebilir. CFPB'ye göre bu sigorta yalnızca kredi vereni koruyabilir ve sizin alacağınızdan pahalı olabilir.
- Sel bölgesi kontrolü. Kredi veren, evin FEMA haritasında hangi sel bölgesinde olduğunu standart bir formla (FEMA Form 086-0-32) belirler. Ev yüksek riskli bir bölgedeyse (haritada A ya da V ile başlayan bölgeler) ve kredi devlet destekli bir kredi verenden geliyorsa sel sigortası zorunludur; standart ev poliçesi seli kapsamaz. FEMA'ya göre sel poliçelerinde genellikle 30 günlük bekleme süresi vardır, ama kredi verenin şart koştuğu poliçede bu bekleme uygulanmaz. Eve alım teklifi vermeden önce sel bölgesini öğrenin; evin toplam yıllık maliyetini değiştirebilir.
Teklif için gerekenler
- Adres, yapım yılı, metrekare, yapı tipi.
- Çatı, elektrik, tesisat ve ısıtmanın son yenilenme yılları.
- Eşyalarınızın yaklaşık değeri ve listelenmesi gereken değerli eşyalar.
- Mevcut poliçenizin özet sayfası (varsa) ve önceki hasarlar.
- Araba sigortanız — birleştirme indirimi için.
Teklif isteyin — birkaç şirketi karşılaştırır, teminatları ve istisnaları Türkçe açıklarım. Nereden başlayacağınızı görmek için sigorta eksiklik testini çalıştırın; sonucu tek tuşla bana gönderebilirsiniz.
- Ev sahipleri ve kiracılar için sigorta rehberi (NY Finansal Hizmetler Dairesi, DFS)
- Sel sigortası (FEMA) — yüksek riskli sel bölgesinde devlet destekli krediyle alınan evlerde zorunlu; kredi verenin istediği poliçede 30 günlük bekleme yok; 15 Ekim 2026'da kontrol edildi
- Sel bölgem hangisi? (FEMA, FloodSmart) — A ve V ile başlayan bölgeler yüksek riskli; devlet destekli kredilerde sel sigortası zorunlu; 15 Ekim 2026'da kontrol edildi
- Mortgage ve kredi verenler: FEMA Form 086-0-32 (FEMA, FloodSmart) — kredi verenin evin sel bölgesini belirlediği standart form
- Kapanış süreci: ev sigortası belgesi ve escrow (CFPB) — kredinin ödenmesi için ev sigortası belgesi; escrow hesabı ve başlangıç yatırımı
- Ev sigortası nedir, neden zorunlu tutulur? (CFPB) — kredi verenler genellikle belge ister; escrow; kredi verenin aldığı sigorta yalnızca onu koruyabilir, önceden bildirim gerekir
- Closing Disclosure açıklaması (CFPB) — ilk yılın primini kapanışta peşin ödemek yaygın; escrow başlangıç bakiyesi
- Ev sahibi ve kiracı sigortası: tüketicinin bilmesi gerekenler (NY DFS rehberi) — düşen cisimler teminat altında; mülk sahibinin ağaç bakımı yükümlülüğü; 2026-10-14 tarihinde kontrol edildi; kanalizasyon ve sump geri tepmesi için su geri tepme eki, sel nedeniyle bozulan sump pompasını sel poliçesinin de büyük olasılıkla karşılamaması; 15 Ekim 2026'da kontrol edildi
- Ev sigortası sık sorulan sorular: küf (NY DFS) — 2026-10-14 tarihinde kontrol edildi
- Sigorta alırken (NY DFS) — 2026-10-14 tarihinde kontrol edildi
- Araba sigortası şikâyet sıralaması raporları (NY DFS) — 2026-10-14 tarihinde kontrol edildi
- Sel poliçesi satın alma ve bekleme süresi (FEMA, FloodSmart) — teminat satın almadan 30 gün sonra başlar; kredi alırken, artırırken, uzatırken ya da yenilerken bekleme yok; yeni yüksek riskli bölgede güncellemeden sonraki 12 ay içinde bir gün; çoğu ev ve kiracı poliçesi seli kapsamaz; 15 Ekim 2026'da kontrol edildi
- 44 CFR 61.11: sel teminatının başlangıç tarihi (eCFR) — harita güncellemesinin yürürlük tarihinden başlayan 13 aylık dönemde ilk teminat bir gün sonra başlar; 15 Ekim 2026'da kontrol edildi
- Sigorta Kanunu §3421, ev sahibi sorumluluk sigortası ve köpekler (NY Senatosu)
- Senato tasarısı S364 (2025), köpek cinsi ve kiracı sigortası (NY Senatosu) — 12 Aralık 2025'te veto edildi, Veto Memo No. 108; 15 Ekim 2026'da kontrol edildi
- Insurance Implications of Home-Sharing (Ulusal Sigorta Komiserleri Birliği, NAIC, 2016) — ev ve konut poliçeleri ara sıra kullanımın ötesinde kısa süreli kiralama için tasarlanmamıştır; 15 Ekim 2026'da kontrol edildi
- Real Property Law §447-b, kısa süreli kiralık birimler (NY Senatosu) — en az 300.000 $ üçüncü şahıs sorumluluk teminatı; rezervasyon platformunun eşit ya da daha yüksek teminatıyla karşılanabilir; 15 Ekim 2026'da kontrol edildi
- Real Property Law §447-a, tanımlar: kısa süreli kiralık birim (NY Senatosu) — 30 ardışık günden kısa kiralama; 15 Ekim 2026'da kontrol edildi
- ISO introduces optional endorsement for damage to underground utility lines (Verisk, 16 Temmuz 2020) — bu risk belediyelerce her zaman üstlenilmez ve standart ev poliçelerinde her zaman yer almaz; ağaç kökü ve yıpranma gibi nedenler; 15 Ekim 2026'da kontrol edildi
- Sigorta Kanunu §3404, standart yangın sigortası poliçesi (NY Senatosu) — yazılı olarak aksi belirtilmedikçe bina 60 ardışık günden fazla boş ya da kullanılmazken oluşan hasardan şirket sorumlu değildir; 15 Ekim 2026'da kontrol edildi
- OGC Görüşü 06-04-16: mobil ev poliçeleri ev sahibi poliçesidir (NY DFS) — 26 Nisan 2006; 15 Ekim 2026'da kontrol edildi
Sık sorulan sorular
Aramadan önce en çok sorulanlara kısa cevaplar.
Başka sorunuz mu var? (518) 902-8822 numarasını arayın ya da randevu alın.
Kiracıyım. Sigortaya gerçekten ihtiyacım var mı?
Evet. Ev sahibinin poliçesi binayı kapsar, sizin eşyanızı kapsamaz. Kiracı sigortası eşyanızı, yangın veya su hasarı sonrası geçici konaklamayı ve başkalarına verdiğiniz zararı (örneğin taşan bir küvetin alt kata verdiği hasarı) kapsar. Yılda genellikle birkaç yüz dolardır ve çoğu kira sözleşmesi şart koşar.
Sel (flood) ev sigortasına dahil mi?
Hayır. Hiçbir standart ev poliçesi seli kapsamaz. Mohawk, Hudson veya bir dere yakınındaysanız ayrı bir sel poliçesi gerekir. FEMA'nın FloodSmart sayfasına göre devletin sel programından (NFIP) alınan poliçe, satın alma tarihinden 30 gün sonra başlar; kredi alırken, artırırken, uzatırken ya da yenilerken alınan poliçede bekleme yoktur, evinizi yeni yüksek riskli sel bölgesine alan harita güncellemesinden sonra alınan poliçede ise bekleme bir gündür (federal kurala göre yeni haritanın yürürlüğe girdiği tarihten başlayan 13 aylık dönem; FloodSmart bunu 12 ay olarak yazıyor). Kanalizasyon ve su pompası (sump) geri tepmesi de ayrıdır ama ucuz bir ek teminatla alınır — Capital Region'da mutlaka öneririm.
Kanalizasyon geri teperse, sump pompası bozulursa ya da bahçenin altındaki su hattı patlarsa poliçem öder mi?
Standart poliçe ödemez. DFS'e göre kanalizasyon ve sump pompası geri tepmesi, su geri tepme eki (water backup endorsement) almadıkça kapsam dışıdır; bu ek seçtiğiniz limite kadar öder. DFS, sel nedeniyle bozulan bir sump pompasını sel poliçesinin de büyük olasılıkla karşılamayacağını belirtir. Sokakla eviniz arasındaki su, kanalizasyon, gaz ve elektrik hatları, yani yer altı servis hatları, ayrı bir boşluktur: standart ev poliçeleri ve belediyeler bunları her zaman karşılamaz. Bazı şirketler ağaç kökleri ve yıpranma gibi nedenleri de kapsayan bir servis hattı eki (service line endorsement) sunar; hatları evin kendisi kadar eski olan eski evlerde ikisinin de fiyatını çıkarırım.
Evimin üstüne ağaç düştü. Hasarı kim öder?
Ağaç komşunuzun olsa bile kendi ev sigortanız öder. Standart ev poliçelerinde düşen cisimler teminat altındaki bir hasar nedenidir; şirketiniz evin onarımını muafiyet (deductible) düşüldükten sonra öder. Ağaç belirgin şekilde kurumuş ya da hastalıklıysa ve komşu bunu görmezden geldiyse, şirketiniz parayı komşudan geri almaya çalışabilir; çünkü mülk sahiplerinin ağaçlarının bakımını yapma yükümlülüğü vardır. Ağacın kendisinin kesilip kaldırılması çoğu poliçede ayrı ve daha küçük bir teminattır; o bölümü okuyun ya da bana gönderin.
Ev sigortası küfü (mold) karşılar mı?
Yalnızca teminat altındaki bir olaydan kaynaklanıyorsa. New York Finansal Hizmetler Dairesi'nin (DFS) yanıtı şudur: küf hasarı, patlayan bir boru gibi teminat altındaki bir olaydan kaynaklanıyorsa karşılanır ve birçok poliçe küf temizliği için ödenecek tutarı sınırlar. Yavaş bir sızıntıdan, uzun süreli nemden ya da sel suyundan gelen küf genellikle karşılanmaz, çünkü bu nedenlerin kendisi kapsam dışıdır. Küf limiti poliçe metninizde yazar; teklif verirken kontrol ederim.
New York'ta en iyi ev sigortası şirketi hangisi?
Hiçbir acente dürüstçe herkes için tek bir en iyi şirket söyleyemez. Doğru şirket; evinizi bugünkü fiyatlarla yeniden yaptıran, primi makul, hasarı iyi yöneten ve mali açıdan sağlam olandır. Kendiniz yapabileceğiniz kontroller: şirketin New York'ta lisanslı olduğunu doğrulamak için DFS'in sigorta şirketi arama sayfası; bağımsız bir derecelendirme kuruluşunun verdiği mali güç notu; ve şikâyet geçmişi. DFS'in şikâyet sıralaması araba sigortası şirketlerini kapsar (milyon dolarlık prim başına haklı bulunan şikâyet), ama birçok şirket ikisini de yazdığı için yararlı bir işarettir. DFS'in kendi tavsiyesi de birden fazla acente ya da brokerdan teklif almak ve yalnızca fiyata değil şirketin itibarına ve hasar uygulamalarına bakmaktır.
Eski bir ev aldım. Sigorta yaptırmak zor mu?
Sigorta şirketleri çatı, elektrik, tesisat ve ısıtma sisteminin yaşına bakar. Yenilenmişse hem prim düşer hem şirket seçeneği artar; yenilenmemişse bazı şirketler yazmaz. Satın alma tamamlanmadan önce konuşursak, hangi yenilemelerin fiyata en çok etki ettiğini söyleyebilirim.
Yeniden yapım maliyeti ile piyasa değeri aynı şey mi?
Hayır. Sigorta limiti, evin bugünkü inşaat maliyetiyle yeniden yapılmasını karşılamalı; satış fiyatıyla ilgisi yoktur. İnşaat maliyetleri son yıllarda çok arttı; eski bir limit büyük bir hasarda yetersiz kalır.
Evimi kiraya veriyorum. Aynı poliçe geçerli mi?
Hayır. Kendi oturduğunuz ev için yazılan ev sahibi poliçesi (HO-3) kiraya verdiğiniz bir evi karşılamak için yazılmaz; kiracılı olduğu bir hasarda ortaya çıkarsa teminat tartışmaya döner. Kiraya verilen 1-4 daireli bir ev için 'dwelling fire' denen ev sahibi-kiraya veren (landlord) poliçesi gerekir; DP-3 formu binayı yeniden yapım maliyetinden öder, ucuz tekliflerde görülen DP-1 ise yalnızca sayılan risklerde ve amortisman düşülmüş değerden öder. Poliçede kira kaybı (loss of rents) teminatı ve binada yaralanan biri için sorumluluk teminatı olmalı; bir dairesinde sizin oturduğunuz iki daireli bir ev ise şirket kiracıyı bildiği sürece iki daireli eve göre yazılmış bir ev poliçesiyle kalabilir. Kiracınızın kendi kiracı sigortası yaptırmasını şart koşmanızı öneririm. Ayrıntılar İngilizce landlord insurance sayfamda.
Evimi Airbnb'de ya da Saratoga yarış sezonunda kiraya verirsem ev poliçem kapsar mı?
Şirkete söylemeden ve poliçeyi değiştirmeden genellikle hayır. Ulusal Sigorta Komiserleri Birliği'nin (NAIC) değerlendirmesine göre ev poliçeleri, ara sıra kullanımın ötesinde kısa süreli kiralamadan doğan kazaları karşılamak için tasarlanmamıştır; birçoğunda, ücret ödeyen misafirler evdeyken sorumluluk ve hırsızlık teminatını kaldırabilen ticari faaliyet ya da ev paylaşımı (home-sharing) istisnaları vardır. Çözüm, bunu sunan bir şirketten ev paylaşımı eki (home-sharing endorsement) ya da evi düzenli kiraya veriyorsanız landlord veya kısa süreli kiralama poliçesidir. New York'un kısa süreli kiralama kanununun uygulandığı yerlerde Real Property Law §447-b, 30 ardışık günden kısa bir kiralamanın, kiralamadan doğan maddi hasar ve yaralanma talepleri için en az 300.000 $ sorumluluk teminatı taşımasını da şart koşar; rezervasyon platformunun sigortası bunu ancak eşit ya da daha yüksekse karşılar.
Kuzeydeki kamp evim ya da anne babamdan kalan ev aylarca boş duruyor. Hâlâ sigortalı mı?
Tam olarak olmayabilir. Sigorta Kanunu §3404'teki standart yangın poliçesine göre, poliçede yazılı olarak aksi belirtilmedikçe şirket, bina 60 ardışık günden fazla boş (vacant) ya da kullanılmaz (unoccupied) durumdayken oluşan hasardan sorumlu değildir; ev ve konut poliçeleri de kendi boş kalma şartlarını ekler. Warren ya da Washington County'deki mevsimlik bir kamp evi, şirketin hangi aylarda kapalı olduğunu bildiği mevsimlik konut (seasonal dwelling) olarak sigortalanmalıdır; miras kalan ya da satıştaki bir ev için boş konut izni (vacancy permit) ya da boş konut poliçesi gerekir. Boş bir evde donma hasarı, ısıtma açık tutulmadıysa ya da su kesilip borular boşaltılmadıysa genellikle kapsam dışıdır; evi kışa hazırlayın ve faturasını saklayın.
Prefabrik ya da mobil ev (manufactured / mobile home) nasıl sigortalanır?
Standart ev poliçesiyle değil, mobil ev poliçesiyle. Bir DFS hukuk görüşü mobil ev poliçelerini ev sahibi poliçesi sayar ve bunları evin kendisini bulunduğu adreste, eşyalarınız ve sorumluluğunuzla birlikte sigortalayan poliçeler olarak tanımlar. Şirketler fiyatı evin yapım yılına, nasıl kurulup sabitlendiğine ve kendi arsanızda mı yoksa bir mobil ev parkında kiralık bir parselde mi durduğuna göre belirler. Teklif için evin yılını, markasını, modelini ve seri numarasını, ayrıca çatının, ısıtmanın ve eklerin en son ne zaman yenilendiğini bilmem gerekir.
Köpeğimin cinsi yüzünden sigorta şirketi beni reddedebilir mi?
Ev sahibi poliçesinde hayır. 2021'de çıkarılan ve 2022'den beri yürürlükte olan Sigorta Kanunu §3421, şirketlerin yalnızca sahip olduğunuz ya da baktığınız köpeğin cinsi veya cins karışımı nedeniyle ev poliçesini düzenlemeyi ya da yenilemeyi reddetmesini, iptal etmesini veya daha yüksek prim almasını yasaklar. 2023'te yürürlüğe giren 2022 tarihli bir değişiklik, bu nedenle teminatı dışlamayı ya da sınırlamayı da yasakladı. Tarım ve Pazarlar Kanunu (Agriculture and Markets Law) §123 uyarınca tehlikeli ilan edilmiş bir köpek için ise şirket yine reddedebilir, iptal edebilir ya da makul bir ek prim alabilir. Bu koruma kiracı poliçelerini kapsamaz: kiracıları da eklemek için hazırlanan yasa tasarısı (S364) 2025'te iki meclisten geçti ve Aralık 2025'te veto edildi.
Konuşalım
Bir telefon ya da mesaj yeterli. İlk görüşme sadece bir sohbettir; ücret yok, zorunluluk yok.
Hizmet verdiğim bölge
Clifton Park merkezliyim; haritadaki dört ilçe ile Warren ve Washington, toplam altı ilçede yüz yüze veya telefonla hizmet veriyorum.
Ofise yakın: Clifton Knolls, Country Knolls, Rexford, Vischer Ferry, Jonesville, Groom's Corners ve Route 9'un karşısındaki Halfmoon — evinize gelebilirim.