Ev, kiracı ve kat mülkiyeti sigortası
Bir ev poliçesinin işe yarayıp yaramadığı, hasar gününde anlaşılır. Poliçelerde en çok gördüğüm eksikleri ve Capital Region'daki eski evlere özgü konuları Türkçe anlatıyorum.
Ev sigortası neyi kapsar?
- Bina (dwelling) — evin kendisi ve bağlı yapılar.
- Diğer yapılar — garaj, çit, kulübe.
- Eşya (contents) — mobilya, elektronik, giyim; mücevher ve değerli eşyalar için alt limitler vardır, ayrıca listelenmesi gerekir.
- Kullanım kaybı — ev oturulamaz hale gelirse otel veya kiralık konut masrafı.
- Kişisel sorumluluk — evinizde biri yaralanırsa veya köpeğiniz birini ısırırsa.
- Ekler — kanalizasyon geri tepmesi, değerli eşya listesi, kimlik hırsızlığı, ekipman arızası.
Her poliçede kontrol ettiklerim
| Konu | Neden önemli |
|---|---|
| Yeniden yapım maliyeti (replacement cost) | Amortisman düşülmüş değer (ACV) ödeyen poliçeler hasarda hayal kırıklığı yaratır |
| Bina limiti güncel mi? | 2019'da belirlenmiş bir limit bugünkü inşaat maliyetinin çok altında kalabilir |
| Kanalizasyon / sump geri tepmesi | Standart poliçede yok; Capital Region'da bodrum su basması sık görülür |
| Değerli eşya listesi | Mücevher, saat, sanat eseri için standart alt limit genellikle 1.500 $ civarıdır |
| Muafiyet (deductible) | Yüksek muafiyet primi düşürür; ödeyebileceğiniz bir tutar olmalı |
| Sorumluluk limiti | Ev, birikim, havuz, köpek varsa 300.000–500.000 $ ve üstüne şemsiye poliçe |
Donan borular ve buz barajları
Donan boru hasarı, evde ısıtmayı sürdürdüyseniz kapsanır; boş bırakılan evlerde ısıtma planı ve boş konut (vacancy) ek teminatı gerekir. Çatıda oluşan buz barajlarının (ice dam) içeri sızdırdığı su genellikle kapsanır ama çatının yaşı ve durumu hem primi hem kabul edilip edilmeyeceğinizi etkiler.
Farklı durumlar
- Kat mülkiyeti (condo) — sitenin ana poliçesinin size bıraktığı kısımlara ("duvarlardan içerisi") göre ayarlanmış HO-6 poliçesi.
- Kiracı — eşya + sorumluluk + kullanım kaybı; ucuz ve çoğu kira sözleşmesinde şart.
- Kiraya verilen mülk — dwelling fire poliçesi + kira kaybı.
- İki-üç daireli evler — bir dairede oturup diğerlerini kiralıyorsanız buna uygun özel form.
Teklif için gerekenler
- Adres, yapım yılı, metrekare, yapı tipi.
- Çatı, elektrik, tesisat ve ısıtmanın son yenilenme yılları.
- Eşyalarınızın yaklaşık değeri ve listelenmesi gereken değerli eşyalar.
- Mevcut poliçenizin özet sayfası (varsa) ve önceki hasarlar.
- Araba sigortanız — birleştirme indirimi için.
Teklif isteyin — birkaç şirketi karşılaştırır, teminatları ve istisnaları Türkçe açıklarım.
Sık sorulan sorular
Aramadan önce en çok sorulanlara kısa cevaplar.
Kiracıyım. Sigortaya gerçekten ihtiyacım var mı?
Evet. Ev sahibinin poliçesi binayı kapsar, sizin eşyanızı kapsamaz. Kiracı sigortası eşyanızı, yangın veya su hasarı sonrası geçici konaklamayı ve başkalarına verdiğiniz zararı (örneğin taşan bir küvetin alt kata verdiği hasarı) kapsar. Yılda genellikle birkaç yüz dolardır ve çoğu kira sözleşmesi şart koşar.
Sel (flood) ev sigortasına dahil mi?
Hayır. Hiçbir standart ev poliçesi seli kapsamaz. Mohawk, Hudson veya bir dere yakınındaysanız ayrı bir sel poliçesi gerekir. Kanalizasyon ve su pompası (sump) geri tepmesi de ayrıdır ama ucuz bir ek teminatla alınır — Capital Region'da mutlaka öneririm.
Eski bir ev aldım. Sigorta yaptırmak zor mu?
Sigorta şirketleri çatı, elektrik, tesisat ve ısıtma sisteminin yaşına bakar. Yenilenmişse hem prim düşer hem şirket seçeneği artar; yenilenmemişse bazı şirketler yazmaz. Satın alma tamamlanmadan önce konuşursak, hangi yenilemelerin fiyata en çok etki ettiğini söyleyebilirim.
Yeniden yapım maliyeti ile piyasa değeri aynı şey mi?
Hayır. Sigorta limiti, evin bugünkü inşaat maliyetiyle yeniden yapılmasını karşılamalı; satış fiyatıyla ilgisi yoktur. İnşaat maliyetleri son yıllarda çok arttı; eski bir limit büyük bir hasarda yetersiz kalır.
Evimi kiraya veriyorum. Aynı poliçe geçerli mi?
Hayır. Kiraya verilen mülk için 'dwelling fire' denen ayrı bir poliçe gerekir; içinde kira kaybı teminatı da olmalıdır. Kiracınızın kendi kiracı sigortası yaptırmasını şart koşmanızı öneririm.
Konuşalım
Aramak veya mesaj atmak yeterli. İlk görüşme sadece bir sohbettir.