Amerika'da sigorta sözlüğü
Poliçenizde, HealthCare.gov'da ve Medicare mektuplarında karşınıza çıkan İngilizce terimler, birer iki cümleyle Türkçe; New York'ta farklı olan kurallar ayrıca belirtilmiştir. Rakamlar 2026 içindir ve her Ocak değişir. Her terimin kendi bağlantısı vardır; paylaşabilirsiniz.
Terimlerde ve tanımlarda arar; yazdıkça sonuçlar güncellenir.
47 terim · A–Z
Harfe göre gezmek için bir harf seçin.
Eşleşen terim yok
A
- Annual enrollment period (yıllık kayıt dönemi)#
Her yıl 15 Ekim – 7 Aralık: Medicare Advantage ve Part D planlarını 1 Ocak için değiştirme dönemi.
Medicare ve Social Security
C
- Certificate of insurance (sigorta sertifikası)#
Mevcut poliçeleri özetleyen tek sayfalık belge; mülk sahipleri ve müşteriler ister. Poliçeyi değiştiremez; New York'ta poliçede olmayan bir şeyi yazdırmak yasaktır (Ins. Law §502).
Araba, ev ve işyeri
- Child Health Plus#
New York'un çocuk sağlık sigortası: 19 yaş altı için, yoksulluk sınırının %405'ine kadar, gelire göre ücretsiz ya da çocuk başına küçük bir aylık primle; göçmenlik durumu aranmaz.
Sağlık sigortası
- COBRA#
İşten ayrılınca işveren planında 18 ay (bazı durumlarda 36) kalma hakkı; primin tamamını artı %2 siz ödersiniz. Çoğu zaman pazar yeri planı daha ucuzdur. 65 yaş üstü için Part B'yi ertelemeye yetmez.
Sağlık sigortası
- Coinsurance (yüzdeli ödeme)#
Muafiyet dolduktan sonra faturanın sizin payınıza düşen yüzdesi (örneğin %20). Orijinal Medicare Part B'de bu oran %20'dir ve üst sınırı yoktur.
Sağlık sigortası
- Collision / comprehensive (çarpışma / kapsamlı)#
Kendi aracınızın hasarı: collision kazada, comprehensive hırsızlık, cam, hava, geyik ve vandalizmde. Türkiye'deki 'tam kasko' ikisinin toplamına yakındır.
Araba, ev ve işyeri
- Copay (sabit ödeme)#
Muayene, ilaç ya da acil servis başına ödenen sabit tutar (örneğin 30 $); çoğu planda muafiyet dolmadan da geçerlidir.
Sağlık sigortası
D
- DBL / PFL#
New York'ta 30 günden sonra zorunlu iki kısa süreli ödeme sigortası: DBL iş dışı hastalık ve kazada haftalık en fazla 170 $ öder, PFL ücretli aile izni verir (2026'da çalışan payı maaşın %0,432'si).
Araba, ev ve işyeri
- Deductible (muafiyet)#
Sigorta ödemeye başlamadan önce bir yılda sizin ödediğiniz tutar. Koruyucu hizmetler muafiyete tabi değildir. 2026'da pazar yeri planlarında ortalama 3.786 $; Bronze planlarda 7.000 $'ın üstü yaygındır.
Sağlık sigortası
E
- EOB (Explanation of Benefits)#
Bir hizmetten sonra sigortanın gönderdiği, faturanın ne kadarını ödediğini ve size ne kaldığını gösteren belge. Fatura değildir; hastane faturasıyla karşılaştırmak için saklanır.
Sağlık sigortası
- EPO#
Exclusive Provider Organization: HMO gibi yalnızca ağ içini öder ama çoğunlukla sevk istemez. New York pazar yerinde yaygındır.
Sağlık sigortası
- Essential health benefits (temel teminatlar)#
Her pazar yeri ve küçük grup planının kapsamak zorunda olduğu 10 hizmet: doktor, acil, hastane, hamilelik ve doğum, ruh sağlığı, ilaç, rehabilitasyon, laboratuvar, koruyucu hizmetler, çocuklar için diş ve göz.
Sağlık sigortası
- Essential Plan#
New York'a özgü program: Medicaid sınırının üstünde, yoksulluk sınırının %200'üne kadar gelirler için sıfır primli plan; NY State of Health üzerinden yıl boyu alınır.
Sağlık sigortası
F
- Federal poverty level (federal yoksulluk sınırı, FPL)#
Medicaid, Essential Plan ve prim desteği sınırlarının hesaplandığı yıllık gelir ölçütü: 2026'da tek kişi için 15.960 $, her ek kişi için 5.680 $. Programlar bunun yüzdesiyle (%138, %200, %400) tanımlanır.
Sağlık sigortası
- Financial assistance / charity care (hastane mali yardımı)#
Hastanelerin sigortasız ve düşük gelirli hastalara uyguladığı indirim ya da silme programı. New York'ta yoksulluk sınırının %200'ünün altında ücretsiz, %400'e kadar indirimli; göçmenlik durumu sorulmaz.
Sağlık sigortası
- Full retirement age (tam emeklilik yaşı)#
Social Security aylığının %100'ünü aldığınız yaş: 1960 ve sonrası doğanlar için 67. 62'de başlamak yaklaşık %30 düşürür, 70'e kadar beklemek yılda %8 artırır.
Medicare ve Social Security
G
- General liability (genel sorumluluk)#
İşyerinde üçüncü kişilerin yaralanması ve mal hasarı için temel işletme sigortası; yasal olarak zorunlu değildir ama neredeyse her kira sözleşmesi ister.
Araba, ev ve işyeri
H
- HMO#
Health Maintenance Organization: yalnızca ağ içi doktorları ödeyen, çoğunlukla aile hekimi ve sevk isteyen, daha ucuz plan türü.
Sağlık sigortası
I
- Initial enrollment period (ilk kayıt dönemi)#
65. doğum gününüzün 3 ay öncesinden 3 ay sonrasına kadar 7 aylık Medicare kayıt penceresi. Kaçırmak, işveren sigortası yoksa ömür boyu Part B cezası doğurur.
Medicare ve Social Security
L
- Late enrollment penalty (geç kayıt cezası)#
Uygun sigortanız yokken Medicare'e geç kaydolmanın kalıcı prim cezası: Part B için her tam 12 ay gecikmeye %10, Part D için 63 günü aşan her ay %1.
Medicare ve Social Security
- Lawfully present (yasal olarak bulunan)#
Pazar yeri ve prim desteği için kullanılan federal statü listesi: green card, çalışma ve öğrenci vizeleri, sığınma, TPS, DACA hariç. Yasal olarak bulunan herkes plan alabilir; destek 2027'den itibaren daha dar bir gruba verilir.
Sağlık sigortası
- Liability (sorumluluk teminatı)#
Başkasına verdiğiniz zararı ödeyen teminat. New York'ta araba için asgari 25.000/50.000 $ yaralanma ve 10.000 $ mal hasarı; bir ciddi kazada yetersiz kalır.
Araba, ev ve işyeri
M
- Marketplace (pazar yeri / Obamacare)#
Affordable Care Act ile kurulan, bireysel sağlık sigortası alınan ve gelire göre prim desteğinin hesaplandığı devlet sitesi: healthcare.gov ya da eyaletin kendi sitesi (New York'ta NY State of Health).
Sağlık sigortası
- Medicaid#
Düşük gelirliler için federal-eyalet ortak sağlık sigortası; çoğu eyalette yetişkinler için yoksulluk sınırının %138'ine kadar, sıfır prim, yıl boyu başvuru. New York'ta beş yıl bekleme yoktur.
Sağlık sigortası
- Medicare#
65 yaş üstü ve bazı engelliler için federal sağlık sigortası; gelire bakmaz, 40 kredi (10 yıl) sigortalı çalışma ister. Medicaid ile karıştırılır; o gelire göredir.
Medicare ve Social Security
- Medicare Advantage (Part C)#
Medicare haklarınızı özel bir şirketin planı üzerinden almak: ağ, çoğunlukla ilaç ve diş/göz ekleri, düşük ya da sıfır prim, kullandıkça ödeme ve yıllık cepten üst sınır.
Medicare ve Social Security
- Medigap (Medicare Supplement)#
Orijinal Medicare'in size bıraktığı %20'yi ödeyen standart özel poliçe (Plan A–N). New York'ta yılın her ayı sağlık sorusu olmadan alınır ve herkes aynı primi öder (community rating).
Medicare ve Social Security
- Metal tiers (Bronze, Silver, Gold, Platinum)#
Pazar yeri planlarının maliyet paylaşım seviyeleri: Bronze düşük prim yüksek muafiyet, Platinum tersi. Silver, prim desteğinin hesaplandığı referans seviyedir.
Sağlık sigortası
N
- Network (ağ)#
Planın anlaşmalı olduğu doktor ve hastaneler. Ağ dışı hizmet HMO planlarında (acil hariç) ödenmez, PPO planlarında daha pahalıdır.
Sağlık sigortası
- No-fault / PIP#
New York'ta kendi araba sigortanızın, kusura bakmadan sizin tedavi ve gelir kaybınızı ödemesi; asgari 50.000 $. Kaza sonrası 30 gün içinde yazılı bildirim gerekir.
Araba, ev ve işyeri
O
- Obamacare#
Affordable Care Act'in (2010) halk arasındaki adı: pazar yeri, prim desteği, önceden var olan durum koruması ve 10 temel teminat bu yasadan gelir. Bir plan adı değildir.
Sağlık sigortası
- Open enrollment (açık kayıt)#
Pazar yeri planlarının herkese açık olduğu dönem: 2027 planları için 1 Kasım 2026 – 15 Ocak 2027 (New York'ta 31 Ocak'a kadar). Dışında bir hayat olayı gerekir.
Sağlık sigortası
- Out-of-pocket maximum (cepten ödeme üst sınırı)#
Bir yılda muafiyet, copay ve coinsurance olarak ödeyeceğiniz en yüksek toplam; sonrasında plan her şeyi öder. 2026'da tek kişi için en fazla 10.600 $, aile için 21.200 $.
Sağlık sigortası
P
- Part A / Part B / Part D#
Medicare'in parçaları: A hastane (çoğu kişi için primsiz), B doktor ve ayakta tedavi (2026'da ayda 202,90 $), D reçeteli ilaç (ayrı plan ya da Advantage planının içinde).
Medicare ve Social Security
- PPO#
Preferred Provider Organization: ağ dışı doktora da (daha yüksek maliyetle) gidebildiğiniz, sevk gerektirmeyen, daha pahalı plan türü.
Sağlık sigortası
- Pre-existing condition (önceden var olan durum)#
Sigortadan önce teşhis edilmiş hastalık. 2014'ten beri hiçbir pazar yeri ya da işveren planı bu nedenle reddedemez, daha yüksek prim isteyemez ya da kapsam dışı bırakamaz; hamilelik dahil.
Sağlık sigortası
- Prior authorization (ön onay)#
Bazı işlem, ilaç ve görüntülemeler için planın önceden onay vermesi şartı; onaysız yapılan hizmet ödenmeyebilir. Medicare Advantage planlarında yaygındır.
Sağlık sigortası
- Public charge (kamu yükü)#
Green card başvurusunda değerlendirilen 'devlete yük olma' testi. Medicaid (uzun süreli bakım hariç), Essential Plan, Child Health Plus, pazar yeri desteği ve hastane mali yardımı bu testte sayılmaz.
Sağlık sigortası
R
- Replacement cost / actual cash value (yenileme bedeli / güncel değer)#
Hasarda ödeme ölçüsü: yenileme bedeli yenisini alır, güncel değer yıpranma payı düşer. Çatı ve eşya için hangisinin yazılı olduğu hasar gününde büyük fark yaratır.
Araba, ev ve işyeri
S
- Special enrollment period (özel kayıt dönemi)#
Açık kayıt dışında plan almanızı sağlayan 60 günlük pencere; taşınma, işveren sigortasının bitmesi, evlilik, doğum gibi hayat olaylarıyla açılır. New York'ta hamilelik de sayılır.
Sağlık sigortası
- SUM (sigortasız/eksik sigortalı sürücü teminatı)#
Sizi sigortası olmayan ya da düşük olan sürücülere karşı koruyan teminat. New York'ta 2018'den beri, yazılı reddetmezseniz kendi sorumluluk limitinizle aynı verilir.
Araba, ev ve işyeri
T
- Totalization agreement (sosyal güvenlik anlaşması)#
İki ülkedeki çalışma sürelerini birleştiren ikili anlaşma. Amerika'nın 31 ülkeyle anlaşması var; Türkiye ile yok, bu yüzden SGK yılları burada sayılmaz.
Medicare ve Social Security
U
- Umbrella (şemsiye sigortası)#
Araba ve ev poliçelerinin sorumluluk limitlerinin üstüne eklenen 1 milyon $ ve üzeri ek koruma; yılda birkaç yüz dolar. Ev sahibi ve genç sürücülü aileler için en ucuz önemli poliçe.
Araba, ev ve işyeri
Eksik bir terim mi var? Yazın, ekleyeyim. Uzun açıklamalar için Amerika'da sağlık sigortası sayfası ve Türkçe rehberler; İngilizce tam sözlük (66 terim) burada.
Konuşalım
Bir telefon ya da mesaj yeterli. İlk görüşme sadece bir sohbettir; ücret yok, zorunluluk yok.